Paradoxen overstijgen.

Tot nog toe gebruik ikzelf een van de concepten uit mijn boek om een praktijkcase als hiervoor te verdiepen en in een breder daglicht te plaatsen. Deze keer maak ik daarvoor dankbaar gebruik van tekstfragmenten uit een essay van Ard de Graaf, teamleider van het  Carolus Clusius College in Zwolle. Onder de titel: ‘ Do worry, be happy – Paradoxen in leiderschap’ gebruikt hij de OrganisatieGyroscoop uit mijn boek (h.4 en 5) om uit te leggen welke dominante paradoxen hij in de schoolpraktijk tegenkomt en hoe je die kunt overstijgen. Een voorbeeld:

“…..Neem de krappe financiële situatie en bezuinigingsrondes waar veel VO-scholen middenin zitten. Als dilemma beschouwd, is het antwoord helder: vollere klassen, geen ruimte voor instroom van jong talent en de kaasschaaf over het taakbeleid. In de organisatiegyroscoop ontstaat een verschuiving: de inrichting van de organisatie krijgt een groot gewicht om rode cijfers te weren uit het financiële plaatje. De schoolleider benadrukt de collectiviteit (‘pompen of verzuipen’) en in het primaire proces staat het aanbod voorop: meer lesuren voor docenten en meer leerlingen in de les. De gyroscoop raakt in disbalans: leerlingen voelen zich opgehokt, docenten voelen zich overvraagd en de organisatie verliest het contact met haar richting, het bieden van eigentijds, kwalitatief goed onderwijs.

 Met een meervoudige kijk kan een schoolleider deze financiële situatie als paradox opvatten. Dit betekent dat hij bewust keuzes maakt die de gyroscoop doen overhellen en dat hij de andere pool stevig in het vizier houdt. Grotere klassen? Dan ook passende werkvormen en meer keuzevrijheid voor de best presterende leerlingen. Meer lesuren voor leraren? Aanvullend ruimte voor compensatiedagen waarin de docent nieuwe inspiratie kan opdoen, bijvoorbeeld op een training of bij deelname aan een kenniskring.….

Wat levert het denken in paradoxen op? Voor de schoolorganisatie betekent het een duurzame manier van werken: de bronnen raken niet uitgeput. Dit komt de levensvatbaarheid van een school ten goede. Het biedt de schoolleider een verdieping in zijn belangrijkste taak: leiding geven aan processen binnen de organisatie.”

De bijdrage van Ard de Graaf is een pleidooi voor het gebruik van de OrganisatieGyroscoop bij de beleidsvorming binnen een school. Over zijn eigen ontwikkeling als teamleider zegt hij: “Terugkijkend vind ik dat ik teveel in óf-óf-termen dacht. Óf het hele team werkt eendrachtig aan de vastgestelde koers, óf ik beschouw het collectief als los zand. Deze waarheden sloten elkaar uit in mijn visie. Het waren tegenpolen.”

De OrganisatieGyroscoop helpt de leiding van een organisatie, zo blijkt uit dit relaas, zich van die blinde vlekken bewust te worden. En dat is mooi, want dan liggen goede oplossingen vaak veel dichterbij dan je in eerste instantie denkt.

Over Dries Oosterhof Organisatiebegeleiding

Dries Oosterhof (1947), drs.Andragogiek, begeleidt directie- en management(teams) bij organisatie- en leiderschapsontwikkeling en is gespecialiseerd in het in goede banen leiden van weerbarstige en vaak ongrijpbare vraagstukken in het spanningsveld van mens en organisatie. Is auteur van het boek 'Leiderschap in Contact" waarin hij zijn ervaringen en concepten uiteenzet en daarbij gebruik maakt van de relazen van 8 leiders, die hun organisatie 'in contact' aansturen. Leiderschap in Contact gaat ervan uit dat contact van doorslaggevende betekenis is voor de effectiviteit van leiderschap en een basale factor vormt voor de impact van de leider op zijn mensen, de organisatie en zijn omgeving.
Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *