De Gyroscopische Blik

We maken  tijdens het coachen en sparren  bij tijd en wijle gebruik van eenvoudige modellen, om ze na gebruik weer even gemakkelijk terzijde te schuiven. Ze helpen om even met een frisse blik naar de eigen werkelijkheid te kijken en nieuwe invalshoeken voor verbetering te ontdekken. Zo’n model, dat ooit in eigen beheer met een aantal collega’s ontwikkeld is, is de OrganisatieGyroscoop. Ik werk graag met dit model omdat het eenvoudig, tijdloos en ‘niet sturend’ is. Het is ook eerder een manier van kijken dan een model, we spreken dan ook van Gyroscopische Blik. In de hoofdtukken 4 en 5 van mijn boek staat een uitvoerige thumb_Gyroscope_operationbeschrijving, hieronder een samenvatting.

Navigatie-instrument

De gyroscoop is in de lucht- en scheepvaart een navigatiemiddel dat met behulp van een vliegwielconstructie zorgt voor stabiliteit en balans. Het instrument verwerkt daartoe de informatie over de positie van het vliegtuig ten opzichte van de horizon en corrigeert waar die nodig. De OrganisatieTeamGyroscoop is ook zo’n balansinstrument, zij het dat de informatieverwerking en de vliegwielfunctie door de leidinggevende en(of) het team zelf vervuld wordt.  Dat gebeurt door drie vitale processen – het primaire proces, het sociale proces en het sturingsproces – te onderzoeken, in beeld te brengen en te herijken. Elk van die processen speelt zich altijd af  in een spanningsveld, in de gyroscoop polariteit genoemd (zie figuur 2). Het in beeld brengen daarvan daarvan maakt (on)balans  tussen en binnen de eigen processen zichtbaar. Je gaat verbanden zien tussen ogenschijnlijk losstaande feiten en gebeurtenissen. Je krijgt  aangrijpingspunten hoe effectief richting te geven aan team, OrgGyroscoop stylistischj a la Theo 2afdeling en organisatie. Dat maakt het instrument tot een levendig navigatiemiddel. Op zelfgekozen momenten peilt het team of de organisatie nog op koers ligt en zo niet, wat dat aan ligt en hoe bijgestuurd kan worden.

Krachtige eigenschappen

De OrganisatieGyroscoop is zo aantrekkelijk omdat zij een aantal krachtige eigenschappen heeft: ze helpt  tot de kern van een vraagstuk te komen, geeft een totaalbeeld van een situatie op één A4-tje, is inzetbaar op alle niveaus, vult feiten en cijfers aan met de gevoelde werkelijkheid achter die cijfers, nodigt uit tot dialoog en verdieping van inzichten, helpt ‘stille kennis’  van betrokkenen collectief te maken, is geheel naar eigen hand te zetten, niet gebonden aan vragenlijsten, heeft door zijn beeldende werking sterke impact en helpt een gemeenschappelijk referentiekader en taalgebruik te scheppen. Is bij uitstek geschikt als navigatiemiddel voor zelfsturende teams.

Inzetbaarheid

De OrganisatieGyroscoop is voor verschillende doelen inzetbaar zoals: een soort SWOT-analyse op één A4-tje, het ontwarren van ingewikkelde situaties,  bewustwording van vooringenomenheden en blinde vlekken, de identiteiten van fuserende organisaties in beeld brengen en doorgronden, vertaling van een visie naar de vitale terreinen van de organisatie, onderzoek naar blokkades en energielekken bij veranderingsprocessen, onderzoek naar de kern van problemen, steun bij de dagelijkse besluitvorming…

Het (leren) werken met de OrganisatieteamTeamGyroscoop kan in verschillende werkvormen ingezet worden, zoals OrganisatieOntwikkeling,  Coachingstrajecten en de Werkplaats ‘Teams in Contact’, waarvoor we het instrument door-ontwikkeld hebben tot een tool voor (zelfsturende) teams. Het werkboek ‘Werken met de OrganisatieTeamGyroscoop’ is in de maak.